Otogaz (LPG) nedir?
Otogaz, yani LPG (Liquefied Petroleum Gas, sıvılaştırılmış petrol gazı), propan ve bütandan oluşan bir yakıttır. Doğal gaz çıkarımında ve rafinerilerde yan ürün olarak ortaya çıkar. Orta düzeyde basınç altında sıvılaştığı için araç deposunda yeterli miktarda taşınabilir.
Bileşim
Otogaz ağırlıklı olarak propan (C3H8) ve bütan (C4H10) içerir. Karışım her yerde aynı değildir: propan soğukta da güvenilir biçimde buharlaşır, bütan ise donda yavaş davranır. Bu nedenle birçok ülkede otogaz kışın yazdan daha fazla propan içerir. Başka bir ülkede yakıt alırsanız evdekinden biraz farklı bir karışım alabilirsiniz; modern sistemler bunu genellikle sorunsuz karşılar.
LPG sistemi nasıl çalışır?
LPG sistemi olan bir araçta iki yakıt sistemi bulunur: orijinal benzin deposu ve ek bir gaz deposu. Gaz sisteminin başlıca parçaları:
- Gaz deposu: çoğunlukla bagajda silindirik ya da stepne yuvasında simit biçimli (toroidal) tank. Gazın genleşebilmesi için yalnızca yaklaşık yüzde 80 doldurulur.
- Buharlaştırıcı (redüktör): sıvı gazı buhara çevirir ve basıncı düşürür. Motorun soğutma suyuyla ısıtılır.
- Enjektörler: gazı ölçülü miktarda emme kanalına verir.
- Kontrol ünitesi: benzin püskürtme sürelerini gaz püskürtme sürelerine çevirir ve yakıtlar arasında geçiş yapar.
- Dolum ağzı ve borular: dolum standartlaştırılmış bir bağlantıyla yapılır, bkz. dolum bağlantıları ve adaptörler.
Motor normalde benzinle çalışır ve buharlaştırıcı yeterince ısındığında kısa süre sonra kendiliğinden gaza geçer. Bir düğmeyle her an benzine dönülebilir. Yakında LPG istasyonu yoksa bu da yedeğinizdir.
Atmosferik, turbo, doğrudan püskürtmeli motorlar
Gazın gaz halinde verildiği klasik sistem atmosferik motorlara iyi uyar. Doğrudan benzin püskürtmeli motorlar için ek olarak benzin püskürten veya gazı sıvı halde veren sistemler vardır. Her araç aynı kolaylıkla dönüştürülemez; ayrıntılar için LPG dönüşümü makalesine bakın.
Fabrikadan LPG
Sonradan dönüşüme ek olarak bazı üreticiler fabrikadan LPG sistemli araçlar sunar. Tanınmış bir örnek Dacia’nın ECO-G serisidir. Hangi modellerin satıldığı zamanla değişir, bu yüzden üreticilerin güncel fiyat listelerine bakmakta fayda var.
LPG, doğal gaz ve ısıtma gazı: karıştırmayın
LPG, doğal gazla (CNG) aynı şey değildir. Doğal gaz ağırlıklı olarak metandır, çok yüksek basınç altında gaz halinde doldurulur ve farklı istasyonlar ile tanklar gerektirir. Isıtma ya da mangal için kullanılan tüp gaz kimyasal olarak benzerdir ama doğrudan araç deposuna doldurulmamalıdır.
Yakınınızda nerede yakıt alabileceğinizi LPG istasyonları haritası gösterir. Veri tabanımızda şu anda 7.300’den fazla istasyon bulunuyor.